{"id":952,"date":"2016-04-12T09:28:53","date_gmt":"2016-04-12T07:28:53","guid":{"rendered":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=952"},"modified":"2016-04-13T07:31:27","modified_gmt":"2016-04-13T05:31:27","slug":"bu-gun-umumdunya-kosmonavtika-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=952","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Kosmonavtika g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/hqdefault.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-956\" src=\"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/hqdefault.jpg\" alt=\"hqdefault\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bu tarix Yuri Qaqarinin b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 kosmosa u\u00e7mas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Aviasiya v\u0259 Kosmonavtika G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. SSR\u0130 Ali Sovetinin 9 aprel 1962-ci il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 12 aprel kosmonavtika g\u00fcn\u00fc kimi elan olunub. Bu g\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b is\u0259 55 il \u0259vv\u0259l, y\u0259ni 1961-ci ilin aprelind\u0259 Yuri Qaqarinin b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 kosmosa u\u00e7mas\u0131 olub. Kosmonavt\u0131n u\u00e7u\u015fu 108 d\u0259qiq\u0259 davam edib. Qaqarin bununla kosmosun f\u0259thi eras\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub.Kosmik m\u0259kan\u0131 f\u0259th ed\u0259n ilk insan Yuri Qaqarind\u0259n sonra s\u0259maya 32 \u00f6lk\u0259d\u0259n 431 kosmonavt u\u00e7ub. Kosmosda ham\u0131dan \u00e7ox qalan da rusiyal\u0131 kosmonavtd\u0131r. Sergey Avdeyev a\u00e7\u0131q f\u0259zada 747 sutka 17 saat ke\u00e7irib. Bir u\u00e7u\u015fun davamiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 lider, ixtisasca h\u0259kim olan Valeri Polyakovdur. O &#8220;Mir&#8221; stansiyas\u0131nda bir ild\u0259n \u00e7ox- 437 sutka 17 saat olub. Kosmosa u\u00e7anlar aras\u0131nda t\u0259kc\u0259 ki\u015fil\u0259r deyil, qad\u0131nlar da \u00e7ox olub. Bu i\u015fd\u0259 d\u0259 Rusiya birincidir. D\u00fcnyada ilk qad\u0131n kosmonavt m\u0259hz rusiyal\u0131 Valentina Tere\u015fkovad\u0131r. Sovet kosmonavtikas\u0131n\u0131n banil\u0259ri aras\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131 K\u0259rim K\u0259rimovun da ad\u0131 var. O, daha \u00e7ox &#8220;R-2&#8221; raketl\u0259rinin istehsal\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynay\u0131b.1957-ci il oktyabr\u0131n 4-d\u0259 bel\u0259 raketl\u0259rd\u0259n birinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq yerin s\u00fcni peyki kosmik f\u0259zaya \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b v\u0259 bununla da planetimizd\u0259 kosmos d\u00f6vr\u00fc ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verm\u0259si v\u0259 bu sah\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 sonrak\u0131 inki\u015faf yollar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si i\u015fin\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2008-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f iclasda c\u0259nab Prezidentin \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yeni v\u0259 \u0259n texnoloji s\u0259naye sah\u0259si olan kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u00fcni telekommunikasiya peykinin orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131\u201d bar\u0259d\u0259 verdiyi tap\u015f\u0131r\u0131q \u0259sas\u0131nda konkret f\u0259aliyy\u0259t\u00a0 proqram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015fland\u0131. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0130KT-nin neft-qaz s\u0259nayesind\u0259n sonra iqtisadiyyatin ikinci m\u00fch\u00fcm sah\u0259si elan edilm\u0259sin\u0259 dair d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f bu \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259zif\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si Rabit\u0259 v\u0259 Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. Bununla da milli kosmik s\u0259nayenin \u0259sas tarixi inki\u015faf yolu ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk kosmik peyki layih\u0259sinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 orbital m\u00f6vqe \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk olaraq Rabit\u0259 v\u0259 Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n Beyn\u0259lxalq Telekommunikasiya \u0130ttifaqina m\u00fcraci\u0259t olundu. Buna paralel olaraq, 2009-cu ilin avqust ay\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzaland\u0131. Bunun ard\u0131nca, 2010-cu ilin may ay\u0131nda Rabit\u0259 v\u0259 Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyi il\u0259 Malayziyan\u0131n peyk operatoru olan \u201cMeasat Satellite Systems\u201d \u015firk\u0259ti aras\u0131nda ilk telekommunikasiya peykinin Malayziya h\u00f6kum\u0259tin\u0259 m\u0259xsus 46\u00b0\u015e orbital m\u00f6vqey\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na dair raz\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 edildi. Telekommunikasiya peykinin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 elan edilmi\u015f tenderin qalibi AB\u015e-\u0131n \u201cOrbital Sciences Corporation\u201d \u015firk\u0259ti, peykin orbit\u0259 burax\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raketda\u015f\u0131y\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tin se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 tenderin qalibi is\u0259 Fransan\u0131n \u201cArianespace\u201d \u015firk\u0259ti se\u00e7ildil\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n telekommunikasiya peykl\u0259rinin orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 istismar i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2010-cu il 3 may tarixli 885 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rkosmos\u201d ASC t\u0259sis edildi.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rkosmos\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti (ASC) Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 3 may 2010-cu il tarixind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 Qafqazda ilk peyk operatorudur. 8 fevral 2013-c\u00fc il tarixind\u0259 orbit\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rspace-1\u201d peyki vasit\u0259sil\u0259 \u015firk\u0259t \u00f6z m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin\u0259 y\u00fcks\u0259k etibarl\u0131 peyk \u0259sasl\u0131 teleradio yay\u0131m\u0131, DTH (Direct-to-Home), s\u0259s, video v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si xidm\u0259tl\u0259rini t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rspace-1\u201d peykinin qabaqc\u0131l texnoloji dizayn\u0131 v\u0259 \u00e7evik qo\u015fulma imkanlar\u0131 say\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada milyonlarla insan dayan\u0131ql\u0131 informasiya v\u0259 kommunikasiya xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rspace-1 Afrika, Avropa, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n ortaq m\u0259kanda m\u00fch\u00fcm informasiya \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir.<\/p>\n<p>Y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 pe\u015f\u0259kar hey\u0259t\u0259 v\u0259 texniki imkanlara malik olan \u201cAz\u0259rkosmos\u201d ASC yarad\u0131lmas\u0131ndan \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 regionda \u0130KT sektorunun apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. \u015eirk\u0259tin resurslar\u0131 ona m\u00fcasir infrastruktur \u0259sas\u0131nda yeni yaranan texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259, bununla da yer\u00fcst\u00fc rabit\u0259 \u015f\u0259b\u0259kl\u0259rinin \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 peyk \u0259sasl\u0131 xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edil\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaratma\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>Bu tarix Yuri Qaqarinin b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 kosmosa u\u00e7mas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Aviasiya v\u0259 Kosmonavtika G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. SSR\u0130 Ali Sovetinin 9 aprel 1962-ci il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 12 aprel kosmonavtika g\u00fcn\u00fc kimi elan olunub. Bu g\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b is\u0259 55 il \u0259vv\u0259l, y\u0259ni 1961-ci ilin aprelind\u0259 Yuri Qaqarinin b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 kosmosa u\u00e7mas\u0131 olub. Kosmonavt\u0131n u\u00e7u\u015fu 108 d\u0259qiq\u0259 davam edib. Qaqarin bununla kosmosun f\u0259thi eras\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub.Kosmik m\u0259kan\u0131 f\u0259th ed\u0259n ilk insan Yuri Qaqarind\u0259n sonra s\u0259maya 32 \u00f6lk\u0259d\u0259n 431 kosmonavt u\u00e7ub. Kosmosda ham\u0131dan \u00e7ox qalan da rusiyal\u0131 kosmonavtd\u0131r. Sergey Avdeyev a\u00e7\u0131q f\u0259zada 747 sutka 17 saat ke\u00e7irib. Bir u\u00e7u\u015fun davamiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 lider, ixtisasca h\u0259kim olan Valeri Polyakovdur. O &#8220;Mir&#8221; stansiyas\u0131nda bir ild\u0259n \u00e7ox- 437 sutka 17 saat olub. Kosmosa u\u00e7anlar aras\u0131nda t\u0259kc\u0259 ki\u015fil\u0259r deyil, qad\u0131nlar da \u00e7ox olub. Bu i\u015fd\u0259 d\u0259 Rusiya birincidir. D\u00fcnyada ilk qad\u0131n kosmonavt m\u0259hz rusiyal\u0131 Valentina Tere\u015fkovad\u0131r. Sovet kosmonavtikas\u0131n\u0131n banil\u0259ri aras\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131 K\u0259rim K\u0259rimovun da ad\u0131 var. O, daha \u00e7ox &#8220;R-2&#8221; raketl\u0259rinin istehsal\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynay\u0131b.1957-ci il oktyabr\u0131n 4-d\u0259 bel\u0259 raketl\u0259rd\u0259n birinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq yerin s\u00fcni peyki kosmik f\u0259zaya \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b v\u0259 bununla da planetimizd\u0259 kosmos d\u00f6vr\u00fc ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verm\u0259si v\u0259 bu sah\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 sonrak\u0131 inki\u015faf yollar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si i\u015fin\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2008-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f iclasda c\u0259nab Prezidentin \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yeni v\u0259 \u0259n texnoloji s\u0259naye sah\u0259si olan kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u00fcni telekommunikasiya peykinin orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131\u201d bar\u0259d\u0259 verdiyi tap\u015f\u0131r\u0131q \u0259sas\u0131nda konkret f\u0259aliyy\u0259t\u00a0 proqram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015fland\u0131. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0130KT-nin neft-qaz s\u0259nayesind\u0259n sonra iqtisadiyyatin ikinci m\u00fch\u00fcm sah\u0259si elan edilm\u0259sin\u0259 dair d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f bu \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259zif\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si Rabit\u0259 v\u0259 Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. Bununla da milli kosmik s\u0259nayenin \u0259sas tarixi inki\u015faf yolu ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk kosmik peyki layih\u0259sinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 orbital m\u00f6vqe \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk olaraq Rabit\u0259 v\u0259 Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n Beyn\u0259lxalq Telekommunikasiya \u0130ttifaqina m\u00fcraci\u0259t olundu. Buna paralel olaraq, 2009-cu ilin avqust ay\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzaland\u0131. Bunun ard\u0131nca, 2010-cu ilin may ay\u0131nda Rabit\u0259 v\u0259 Y\u00fcks\u0259k Texnologiyalar Nazirliyi il\u0259 Malayziyan\u0131n peyk operatoru olan \u201cMeasat Satellite Systems\u201d \u015firk\u0259ti aras\u0131nda ilk telekommunikasiya peykinin Malayziya h\u00f6kum\u0259tin\u0259 m\u0259xsus 46\u00b0\u015e orbital m\u00f6vqey\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na dair raz\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 edildi. Telekommunikasiya peykinin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 elan edilmi\u015f tenderin qalibi AB\u015e-\u0131n \u201cOrbital Sciences Corporation\u201d \u015firk\u0259ti, peykin orbit\u0259 burax\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raketda\u015f\u0131y\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tin se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 tenderin qalibi is\u0259 Fransan\u0131n \u201cArianespace\u201d \u015firk\u0259ti se\u00e7ildil\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n telekommunikasiya peykl\u0259rinin orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 istismar i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2010-cu il 3 may tarixli 885 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rkosmos\u201d ASC t\u0259sis edildi.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rkosmos\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti (ASC) Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 3 may 2010-cu il tarixind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 Qafqazda ilk peyk operatorudur. 8 fevral 2013-c\u00fc il tarixind\u0259 orbit\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rspace-1\u201d peyki vasit\u0259sil\u0259 \u015firk\u0259t \u00f6z m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin\u0259 y\u00fcks\u0259k etibarl\u0131 peyk \u0259sasl\u0131 teleradio yay\u0131m\u0131, DTH (Direct-to-Home), s\u0259s, video v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si xidm\u0259tl\u0259rini t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rspace-1\u201d peykinin qabaqc\u0131l texnoloji dizayn\u0131 v\u0259 \u00e7evik qo\u015fulma imkanlar\u0131 say\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada milyonlarla insan dayan\u0131ql\u0131 informasiya v\u0259 kommunikasiya xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rspace-1 Afrika, Avropa, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n ortaq m\u0259kanda m\u00fch\u00fcm informasiya \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir.<\/p>\n<p>Y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 pe\u015f\u0259kar hey\u0259t\u0259 v\u0259 texniki imkanlara malik olan \u201cAz\u0259rkosmos\u201d ASC yarad\u0131lmas\u0131ndan \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 regionda \u0130KT sektorunun apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. \u015eirk\u0259tin resurslar\u0131 ona m\u00fcasir infrastruktur \u0259sas\u0131nda yeni yaranan texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259, bununla da yer\u00fcst\u00fc rabit\u0259 \u015f\u0259b\u0259kl\u0259rinin \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 peyk \u0259sasl\u0131 xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edil\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaratma\u011fa imkan verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu tarix Yuri Qaqarinin b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 kosmosa u\u00e7mas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Aviasiya v\u0259 Kosmonavtika G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. SSR\u0130 Ali Sovetinin 9 aprel 1962-ci il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 12 aprel kosmonavtika g\u00fcn\u00fc kimi elan olunub. Bu g\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b is\u0259 55 il \u0259vv\u0259l, y\u0259ni 1961-ci ilin aprelind\u0259 Yuri Qaqarinin b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 kosmosa u\u00e7mas\u0131<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=952\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-952","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=952"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":957,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/952\/revisions\/957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}