{"id":2060,"date":"2018-02-21T15:32:33","date_gmt":"2018-02-21T13:32:33","guid":{"rendered":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=2060"},"modified":"2018-02-26T10:15:48","modified_gmt":"2018-02-26T08:15:48","slug":"xocali-faci%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=2060","title":{"rendered":"XOCALI     FAC\u0130\u018fS\u0130"},"content":{"rendered":"<p>[metaslider id=893]<\/p>\n<p>1992-ci il 26 fevral tarixi\u2026 Bu tarixd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u018fn b\u00f6y\u00fck faci\u0259si\u00a0 Xocal\u0131 faci\u0259si ba\u015f vermi\u015fdir. Bu faci\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na erm\u0259ni qani\u00e7\u0259nl\u0259ri t\u0259r\u0259findh\u0259n g\u0259tiril\u0259n\u00a0 1-ci faci\u0259 deyil, bu faci\u0259 31 mart q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131n davam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 faci\u0259si erm\u0259nil\u0259r v\u0259 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 aloy t\u0259r\u0259fnd\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. 366-c\u0131 aloyun \u0259sas z\u0259rb\u0259 ba\u015f\u0131nda milliyy\u0259t v\u0259 erm\u0259ni olan Ohanyan (mayor) dururdu. Bu faci\u0259ni 1 ne\u00e7\u0259 insan\u0131n, Xocal\u0131 faci\u0259sinin \u015fahidl\u0259rinin dili il\u0259 \u015f\u0259rh ed\u0259k.<\/p>\n<p>S\u0259ad\u0259t Zeynalova (Xocal\u0131 sakini) \u00ab H\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131, yegan\u0259 \u00f6vlad\u0131m\u0131, qayatam\u0131 itirmi\u015f\u0259m\u2026 Nax\u00e7\u0131vanski k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yolu azd\u0131q. 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox idik. D\u00fcz 5 g\u00fcn me\u015f\u0259d\u0259, qar\u0131n i\u00e7ind\u0259 ac-susuz qald\u0131q. Ya\u015fl\u0131 adamlar, k\u00f6rp\u0259l\u0259r, yaral\u0131lar g\u00f6z\u00fcm\u00fcn qaba\u011f\u0131nda tab gtirm\u0259yib \u00f6l\u00fcrd\u00fc. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, \u015felliy\u0259 yaln\u0131z 30 n\u0259f\u0259r g\u0259lib sa\u011f \u00e7\u0131xd\u0131q\u00bb.<\/p>\n<p>C\u0259mil M\u0259mm\u0259dov (Xocal\u0131 \u015fahidi). \u00ab H\u0259r \u015fey indiki kimi g\u00f6zl\u0259rimin \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. \u015e\u0259h\u0259r\u0259 gir\u0259n tanklar, zirehli ma\u015f\u0131nlar v\u0259 n\u0259 qoca, n\u0259 u\u015faq, n\u0259 d\u0259 arvad bilir, t\u0131rt\u0131rlar\u0131 alt\u0131na al\u0131b ke\u00e7irdi\u00bb.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015ff\u00fcq \u018flim\u0259mm\u0259dov (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli q\u0259hr\u0259man\u0131) \u00abBiz 10-15 n\u0259f\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc Xocal\u0131n\u0131 t\u0259rk etdikd\u0259n sonra \u015eelliy\u0259 t\u0259r\u0259f y\u00f6n\u0259ldik. M\u0259n aya\u011f\u0131mdan yaral\u0131 idim. Yolda d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qald\u0131q. \u018fg\u0259r \u018flif Hac\u0131yevin d\u0259st\u0259l\u0259ri olmasayd\u0131 birimiz d\u0259 sa\u011f qalmazd\u0131q. \u018flif g\u00f6zl\u0259rimin qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259lak oldu. M\u0259n yeriy\u0259 bilm\u0259diyimi g\u00f6r\u00fcb dostloar\u0131ma y\u00fck olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlardan ayr\u0131ld\u0131m. M\u00f6c\u00fcz\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 sa\u011f qald\u0131m\u00bb.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fcd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qap\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6z a\u011flas\u0131\u011fmaz q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qeyri insani c\u0259za \u00fcsullar\u0131 il\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 tay\u0131-b\u0259rab\u0259ri olmayan bir v\u0259h\u015filik akt\u0131d\u0131r. Bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 eyni zamanda b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 tarixi bir cinay\u0259tdir.<\/p>\n<p>(H.\u018f.\u018fliyev)<\/p>\n<p>Fevral ay\u0131n\u0131n 26-s\u0131 saat\u0131n \u0259qr\u0259bl\u0259ri 17<sup>00<\/sup> g\u00f6st\u0259r\u0259n zaman h\u0259r yerd\u0259 h\u0259r \u015fey s\u00fckuta q\u0259rq olur. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n b ud\u0259 s\u00fckut d\u0259qiq\u0259sini ya\u015fay\u0131r. Bundan sonra da, tarix durduqca n\u0259sill\u0259r h\u0259r il fevral\u0131n 26-s\u0131 saat 17<sup>00<\/sup> s\u00fckut d\u0259qiq\u0259sini ya\u015fayacaqd\u0131r. Bu s\u00fckut Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 h\u00f6rm\u0259t \u0259lam\u0259tidir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259r ilin bu g\u00fcn\u00fcn\u00fc d\u0259rin h\u00fczn v\u0259k\u0259d\u0259r i\u00e7ind\u0259 ke\u00e7irir. Fevral\u0131n 26-s\u0131 saat 17<sup>00<\/sup> 9A\u0259z\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259ks Prezidenti) H.\u018f.\u018fliyevin f\u0259rman\u0131 il\u0259 s\u00fckut d\u0259qiq\u0259i elan edilmi\u015fdir. H\u0259min g\u00fcn\u00fcn qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f bir tarixi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xal\u0131q\u0131n\u0131n XX \u0259srd\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131 soyqr\u0131m\u0131d\u0131r. Xocal\u0131 faci\u0259si <strong>Xat\u0131n<\/strong>, <strong>Lidisa<\/strong>, <strong>Oradur<\/strong> soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi insanl\u0131q tarixin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f qanl\u0131 olayd\u0131r.<\/p>\n<p>1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-a ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259ki erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Xank\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsi hey\u0259tinin v\u0259 texnikas\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 <strong>Xank\u0259ndi<\/strong> il\u0259 <strong>\u018fsg\u0259ran<\/strong> aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini z\u0259bt ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 bir gec\u0259d\u0259 dinc \u0259halid\u0259n 613 n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 63 u\u015faq, 106 qad\u0131n, 70 qoca x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015f, g\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qar\u0131nlar\u0131 s\u00fcng\u00fc il\u0259 de\u015fik-de\u015fik edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u00fccumda h\u0259m\u00e7inin mayor Oqanyan Seyran Mu\u015feqovi\u00e7in (Seyran Oqanyan haz\u0131rda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259nil\u0259rin qeyri-qanuni rejiminin \u00abm\u00fcdafi\u0259 naziri\u00bbdir) komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 366-c\u0131 alay\u0131n 2-ci batalyonu, Yevgeni Nabokixinin komandas\u0131 alt\u0131nda 3-c\u00fc batalyonun, 1 sayl\u0131 batalyonun q\u0259rargah r\u0259isi \u00c7it\u00e7yan Valeriy \u0130sayevi\u00e7 v\u0259 alayda xidm\u0259t ed\u0259n 50-d\u0259n art\u0131q erm\u0259ni zabit v\u0259 prapor\u015fik i\u015ftirak etmi\u015fdir. (\u00abXocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na dair istintaq materiallar\u0131ndan\u00bb)<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin bir hiss\u0259si zorak\u0131l\u0131qdan qa\u00e7\u0131b qurtarmaq ist\u0259y\u0259rk\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f pusqularda q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Rusiyan\u0131n \u00abMemorial\u00bb h\u00fcquq-m\u00fcdafi\u0259 m\u0259rk\u0259zinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, d\u00f6rd g\u00fcn \u0259rzind\u0259 A\u011fdama Xocal\u0131da q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f 200 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n meyidi g\u0259tirilmi\u015f, onlarla meyidin t\u0259hqir\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 fakt\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. A\u011fdamda 181 meyid (130 ki\u015fi v\u0259 51 qad\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 13 u\u015faq) m\u0259hk\u0259m\u0259-tibbi ekspertizas\u0131ndan ke\u00e7irilmi\u015fdir. Ekspertiza zaman\u0131\u00a0 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, 151 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 g\u00fcll\u0259 yaralar\u0131, 20 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 q\u0259lp\u0259 yaralar\u0131 s\u0259b\u0259b olmu\u015f, 10 n\u0259f\u0259r k\u00fct al\u0259tl\u0259 vurularaq \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. H\u00fcquq-m\u00fcdafi\u0259 m\u0259rk\u0259zi diri adam\u0131n ba\u015f d\u0259risinin soyulmas\u0131 fakt\u0131n\u0131 da qeyd\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u015fahidl\u0259rinin ifad\u0259l\u0259rind\u0259n:<\/strong><\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n sin\u0259si yar\u0131l\u0131b \u00fcr\u0259kl\u0259ri par\u00e7alanm\u0131\u015f, <strong>\u0259ks\u0259r meyidl\u0259r is\u0259 tik\u0259-tik\u0259 do\u011franm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Heyd\u0259rov Camal \u018fbd\u00fclh\u00fcseyn o\u011flu<\/strong> &#8211; \u00abQaraqaya deyil\u0259n yerin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 ferman\u0131n 2 kilometrliyind\u0259 eyb\u0259c\u0259r hala sal\u0131nm\u0131\u015f xeyli az\u0259rbaycanl\u0131 meyidi var idi. Q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f u\u015faqlar\u0131n sin\u0259sini yar\u0131b \u00fcr\u0259kl\u0259rini par\u00e7alam\u0131\u015f, \u0259ks\u0259r meyidl\u0259ri is\u0259 tik\u0259-tik\u0259 do\u011fram\u0131\u015fd\u0131lar\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Heyd\u0259rov \u015eahin Z\u00fclfuqar o\u011flu<\/strong> &#8211; Nax\u00e7\u0131vanik k\u0259ndi (Xocal\u0131) yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda 80-\u0259 yax\u0131n meyid g\u00f6r\u00fcb. Meyidl\u0259r qorxulu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f, ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015fdir. Milis mayoru \u018flif Hac\u0131yev, yax\u0131n qohumlar\u0131 S\u0259limov F\u0259xr\u0259ddin, S\u0259limov Mikay\u0131l da q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259r aras\u0131nda olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>H\u00fcmb\u0259tov C\u0259lil H\u00fcmb\u0259t\u0259li o\u011flu<\/strong> &#8211; Erm\u0259nil\u0259r onun g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259yat yolda\u015f\u0131 F\u00fcruz\u0259, o\u011flu Mu\u011fan, q\u0131z\u0131 Simuz\u0259r v\u0259 g\u0259lini S\u00fcdab\u0259ni g\u00fcll\u0259l\u0259mi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Pa\u015fayeva K\u00fcbra Adil q\u0131z\u0131<\/strong> &#8211; K\u0259tik me\u015f\u0259sin\u0259 gir\u0259nd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin m\u00fchasir\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Gizl\u0259ndiyi kolluqdan h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Pa\u015fayev \u015eura Tapd\u0131q o\u011flu, o\u011flu Pa\u015fayev El\u015fad \u015eura o\u011flunun g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259sinin \u015fahidi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>\u018fmirova X\u0259z\u0259ng\u00fcl T\u0259v\u0259kk\u00fcl q\u0131z\u0131 <\/strong>&#8211; Xocal\u0131 i\u015f\u011fal olunan zaman erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131 onun ail\u0259sini b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 girov g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Erm\u0259nil\u0259r X\u0259z\u0259ng\u00fcl\u00fcn anas\u0131 Rayan\u0131, 7 ya\u015fl\u0131 bac\u0131s\u0131 Yegan\u0259ni v\u0259 xalas\u0131 G\u00f6yc\u0259ni g\u00fcll\u0259l\u0259yib, atas\u0131 \u018fmirov T\u0259v\u0259kk\u00fcl\u00fc is\u0259 benzin t\u00f6k\u0259r\u0259k yand\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p><strong>\u018fliyeva Zoya \u018fli q\u0131z\u0131<\/strong> &#8211; 150 n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r adamla 3 g\u00fcn me\u015f\u0259d\u0259 qal\u0131b. Me\u015f\u0259d\u0259 Zoyan\u0131n yan\u0131nda \u018fhm\u0259dova D\u00fcnya v\u0259 onun bac\u0131s\u0131 G\u00fclxar donaraq \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Mustafayeva K\u00fcbra \u018fli\u015f q\u0131z\u0131<\/strong> &#8211; \u00abErm\u0259nil\u0259r bizi girov g\u00f6t\u00fcr\u0259n kimi yan\u0131mdak\u0131 alt\u0131 n\u0259f\u0259ri yerind\u0259c\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259mi\u015fl\u0259r\u00bb.<\/p>\n<p><strong>K\u0259rimova S\u0259id\u0259 Qurban q\u0131z\u0131<\/strong> &#8211; \u00ab12 n\u0259f\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fck. Erm\u0259nil\u0259r q\u0131z\u0131m N\u0259zak\u0259ti, Tapd\u0131\u011f\u0131, S\u0259ad\u0259ti, \u0130rad\u0259ni i\u015fg\u0259nc\u0259 il\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r\u00bb.<\/p>\n<p><strong>N\u0259c\u0259fov \u018fli A\u011fami o\u011flu<\/strong> &#8211; \u00abErm\u0259nil\u0259r qa\u00e7an adamlar\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 alaraq 30-40 n\u0259f\u0259ri yerind\u0259c\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259mi\u015fl\u0259r\u00bb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[metaslider id=893] 1992-ci il 26 fevral tarixi\u2026 Bu tarixd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u018fn b\u00f6y\u00fck faci\u0259si\u00a0 Xocal\u0131 faci\u0259si ba\u015f vermi\u015fdir. Bu faci\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na erm\u0259ni qani\u00e7\u0259nl\u0259ri t\u0259r\u0259findh\u0259n g\u0259tiril\u0259n\u00a0 1-ci faci\u0259 deyil, bu faci\u0259 31 mart q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131n davam\u0131d\u0131r. Xocal\u0131 faci\u0259si erm\u0259nil\u0259r v\u0259 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 aloy t\u0259r\u0259fnd\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. 366-c\u0131 aloyun \u0259sas z\u0259rb\u0259 ba\u015f\u0131nda milliyy\u0259t v\u0259 erm\u0259ni olan Ohanyan (mayor)<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=2060\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2060","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2060"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2071,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2060\/revisions\/2071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}