{"id":6230,"date":"2024-10-11T10:52:52","date_gmt":"2024-10-11T08:52:52","guid":{"rendered":"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=6230"},"modified":"2024-10-11T10:52:53","modified_gmt":"2024-10-11T08:52:53","slug":"professor-aida-imanquliyeva-az%c9%99rbaycanda-s%c9%99rq-q%c9%99rb-%c9%99d%c9%99bi-%c9%99laq%c9%99l%c9%99rini-sistemli-s%c9%99kild%c9%99-arasdiran-ilk-az%c9%99rbaycanli-alimdir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=6230","title":{"rendered":"Professor Aida \u0130manquliyeva Az\u0259rbaycanda \u015e\u0259rq-Q\u0259rb \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259l\u0259rini sistemli \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131ran ilk az\u0259rbaycanl\u0131 alimdir"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"6231\" src=\"https:\/\/rif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/735c27f639493d98db7b1bac5f961b66aida_1-1-1024x585-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6231\"\/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas-alim, professor Aida \u0130manquliyeva Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib, onu respublikam\u0131zdan k\u0259narda layiqinc\u0259 t\u0259msil edib. D\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri, analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, geni\u015f erudisiyas\u0131, bir ne\u00e7\u0259 \u015e\u0259rq v\u0259 Q\u0259rb dill\u0259rini bilm\u0259si say\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar v\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r ona n\u0259inki ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131nda, h\u0259tta bir \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131r\u0131b. Aida xan\u0131m bu g\u00fcn d\u0259 \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas-alim, t\u0259cr\u00fcb\u0259li pedaqoq, ziyal\u0131 xan\u0131m, xeyirxah insan, f\u0259dakar ana olaraq xat\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aida N\u0259sir q\u0131z\u0131 \u0130manquliyeva 1939-cu il oktyabr\u0131n 10-da Bak\u0131da ziyal\u0131 ail\u0259sind\u0259 anadan olub. 1957-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki 132 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bi q\u0131z\u0131l medalla bitirib. 1957-1962-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q fak\u00fclt\u0259sinin \u0259r\u0259b filologiyas\u0131 b\u00f6lm\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f Aida \u0130manquliyeva bu ali m\u0259kt\u0259bin Yax\u0131n \u015e\u0259rq xalqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixi kafedras\u0131nda aspirant olub, h\u0259m\u00e7inin ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 EA Asiya Xalqlar\u0131 \u0130nstitutunun aspiranturas\u0131nda oxuyub. 1966-c\u0131 ild\u0259 namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n Aida \u0130manquliyeva Az\u0259rbaycan EA \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunda \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flay\u0131b. O, istedad\u0131, z\u0259hm\u0259tsev\u0259rliyi say\u0259sind\u0259 ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7id\u0259n \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini v\u0259 direktor v\u0259zif\u0259sin\u0259d\u0259k y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aida \u0130manquliyeva 1989-cu ild\u0259 Tbilisi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib v\u0259 \u00e7ox ke\u00e7m\u0259d\u0259n professor elmi ad\u0131 al\u0131b. Aida xan\u0131m Az\u0259rbaycanda elml\u0259r doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015f ilk \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas qad\u0131n alimdir. \u00dc\u00e7 fundamental monoqrafiyan\u0131n (\u201cMixail N\u00fcaym\u0259 v\u0259 \u201cQ\u0259l\u0259ml\u0259r birliyi\u201d, \u201cC\u00fcbran X\u0259lil C\u00fcbran\u201d, \u201cYeni \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131 korifeyl\u0259ri\u201d) v\u0259 70-d\u0259n \u00e7ox elmi m\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifi Aida \u0130manquliyeva \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n bir s\u0131ra korifeyl\u0259rinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamil\u0259 yeni rakursdan ara\u015fd\u0131raraq onlar\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259tin\u0259 tan\u0131d\u0131b. Bununla da o, elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi x\u0259zin\u0259mizi daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirib. Aida \u0130manquliyeva, h\u0259m\u00e7inin \u015e\u0259rq filologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin redaktoru idi. Az\u0259rbaycan EA \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cAsiya v\u0259 Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259ri xalqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyatlar\u0131\u201d ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcdafi\u0259 \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri olub. Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q elmini ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda v\u0259 onun h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda layiqinc\u0259 t\u0259msil edib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aida xan\u0131m\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas aliml\u0259r s\u0131ras\u0131nda Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki Aleksandr Kudelin, Sankt-Peterburq Universitetinin professoru Anna Dolinina, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 EA-n\u0131n \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun professorlar\u0131 \u0130saak Fil\u015ftinski, Valeriya Kirpi\u00e7enko, \u0130rina Bil\u0131k v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aida \u0130manquliyeva elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 \u0259r\u0259b\u015f\u00fcnas kadrlar haz\u0131rlanmas\u0131na da b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirirdi. R\u0259hb\u0259ri oldu\u011fu \u018fr\u0259b filologiyas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 10-dan \u00e7ox namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edilmi\u015fdi. \u00dcmumittifaq \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnaslar C\u0259miyy\u0259tinin R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin, \u015e\u0259rq \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi \u00fczr\u0259 \u00dcmumittifaq Koordinasiya \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan Aida \u0130manquliyeva uzun ill\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259li pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u0259r\u0259b filologiyas\u0131 f\u0259nnind\u0259n m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyub.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Professor Aida \u0130manquliyeva Az\u0259rbaycanda \u015e\u0259rq-Q\u0259rb \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259 v\u0259 t\u0259sirini sistemli \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131ran ilk az\u0259rbaycanl\u0131 alimdir. Onun \u00e7oxsayl\u0131 elmi \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Q\u0259rb v\u0259 \u015e\u0259rq m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin sintezi, yarad\u0131c\u0131 \u00fcslubun inki\u015faf\u0131 v\u0259 yeni b\u0259dii \u00fcslubun t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapmas\u0131 t\u0259dqiq olunur ki, bu da n\u0259inki \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u00fcasir \u015e\u0259rq \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n\u0131n h\u0259min aspektd\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm z\u0259min yarad\u0131r. Bir alim kimi Aida \u0130manquliyevan\u0131n f\u0259aliyy\u0259t dair\u0259si geni\u015f v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li idi. O, h\u0259m\u00e7inin \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan b\u0259zi n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u2013 Mixail Nuaym\u0259nin, Mahmud \u0259z-Zahirin, M\u0259h\u0259mm\u0259d Dibin, Sahib Camal\u0131n, S\u00fcheyl \u0130drisin, Macid Zeyyib \u011e\u0259n\u0259man\u0131n hekay\u0259l\u0259rini Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259r\u0259k h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rin poetik ruhunu, m\u0259na v\u0259 m\u0259zmununu oldu\u011fu kimi saxlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aida \u0130manquliyeva h\u0259m d\u0259 unudulmaz m\u00fc\u0259llim kimi yadda\u015flarda \u0259b\u0259dil\u0259\u015fib. \u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259n birind\u0259 \u201cH\u0259r bir c\u0259miyy\u0259tin, qurulu\u015fun g\u0259l\u0259c\u0259yini h\u0259yata yeni at\u0131lan, b\u00f6y\u00fcy\u0259n v\u0259 yetkinl\u0259\u015f\u0259n n\u0259sil t\u0259\u015fkil edir. Bu n\u0259sli yeti\u015fdir\u0259n is\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ail\u0259dir\u201d yazm\u0131\u015f Aida xan\u0131m\u0131n g\u00f6z\u0259l, n\u00fcmun\u0259vi ail\u0259si olub v\u0259 o, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn l\u0259yaq\u0259tli \u00f6vladlar b\u00f6y\u00fcd\u00fcb. H\u0259yat\u0131n\u0131 elm\u0259 h\u0259sr ed\u0259n b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 akademik N\u0259rgiz xan\u0131m Pa\u015fayeva M.V.Lomonosov ad\u0131na Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Bak\u0131 filial\u0131n\u0131n rektoru, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidentidir. Bu ail\u0259nin ikinci q\u0131z\u0131 \u2013 Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidentidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Milyonlar\u0131n m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazanm\u0131\u015f Birinci vitse-prezident Mehriban xan\u0131m \u018fliyevaya m\u0259suliyy\u0259t hissini, h\u0259r bir i\u015fin \u0259vv\u0259lind\u0259n maksimum n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011f\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259l\u0259bkar v\u0259 intizaml\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti anas\u0131 \u2013 n\u0259cib, istedadl\u0131, m\u0259\u011frur v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 g\u00f6z\u0259l qad\u0131n olan Aida \u0130manquliyeva a\u015f\u0131lay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Aida xan\u0131m \u0130manquliyeva&nbsp;52 ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7s\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q elmind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r, insan v\u0259 ziyal\u0131 xan\u0131m kimi g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259ri bu g\u00fcn\u0259d\u0259k yadda\u015flarda ya\u015fay\u0131r v\u0259 daim ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas-alim, professor Aida \u0130manquliyeva Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib, onu respublikam\u0131zdan k\u0259narda layiqinc\u0259 t\u0259msil edib. D\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri, analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, geni\u015f erudisiyas\u0131, bir ne\u00e7\u0259 \u015e\u0259rq v\u0259 Q\u0259rb dill\u0259rini bilm\u0259si say\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar v\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r ona n\u0259inki ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131nda, h\u0259tta bir \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131r\u0131b. Aida xan\u0131m bu g\u00fcn<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=6230\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-6230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6233,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6230\/revisions\/6233"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}