{"id":3608,"date":"2022-03-30T19:21:04","date_gmt":"2022-03-30T17:21:04","guid":{"rendered":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=3608"},"modified":"2022-03-30T19:21:06","modified_gmt":"2022-03-30T17:21:06","slug":"unudulmaz-faci%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=3608","title":{"rendered":"Unudulmaz faci\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Mart\u0131n 31-i biz\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 unudulmaz bir g\u00fcnd\u00fcr. G\u00fcnl\u0259r var ki, sevincinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc il\u0259, g\u00fcnl\u0259r d\u0259 var ki, f\u0259lak\u0259t v\u0259 q\u00fcss\u0259sinin \u0259z\u0259m\u0259ti il\u0259 unudulmaz.&nbsp;31 mart ikinci g\u00fcnl\u0259rd\u0259n idi.<\/em><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0425alq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin tari\u0445i \u0425VIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 C\u0259nubi Qafqaza do\u011fru geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kd\u0259 olan&nbsp;&nbsp;\u00e7ar Rusiyas\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n &nbsp;vasit\u0259 kimi istifad\u0259 edir, Qafqazda erm\u0259ni milli d\u00f6vl\u0259ti yaradaca\u011f\u0131 v\u0259di il\u0259 onlar\u0131 \u015firnikl\u0259ndirirdi. 1724-c\u00fc il noyabr\u0131n 10-da I Pyotrun ad\u0131ndan verilmi\u015f f\u0259rmanda \u0259l\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f torpaqlarda \u2014 Bak\u0131da v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.&nbsp;Erm\u0259nil\u0259r bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, \u00f6z m\u0259krli siyas\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k, \u00f6lk\u0259mizin tarixi \u0259razisind\u0259 erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti qurmaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fdil\u0259r.&nbsp;Erm\u0259nil\u0259rin fasil\u0259l\u0259rl\u0259, lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 davam ed\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 &nbsp;v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, evl\u0259ri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u0259mlaklar\u0131 qar\u0259t olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r sayca azl\u0131q t\u0259\u015fkil ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6z havadarlar\u0131n\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda inzibat\u0131 b\u00f6lg\u00fc yarad\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015fdular. Bununla da az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131 v\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. Uydurma \u201cB\u00f6y\u00fck &nbsp;Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131na h\u0259qiq\u0259t donu geyindirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 erm\u0259ni tarixi saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi is\u0259 t\u0259hrif olunurdu. Bu s\u00fcni x\u00fclyalardan ruhlanan erm\u0259ni t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131 XX \u0259srd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 daha amans\u0131z qanl\u0131 aksiyalar h\u0259yata ke\u00e7irirdil\u0259r. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015flan\u0131lan erm\u0259ni v\u0259h\u015filikl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisin\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin XX \u0259srd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ilk k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 1905-1907-ci ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. H\u0259min vaxt Bak\u0131da, Nax\u00e7\u0131vanda, Z\u0259ng\u0259zurda, \u0130r\u0259vanda v\u0259 dig\u0259r tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259kc\u0259 1917-ci ilin dekabr\u0131ndan 1918-ci ilin mart ay\u0131na q\u0259d\u0259r Andranikin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda erm\u0259ni qo\u015fun hiss\u0259l\u0259rinin f\u0259al i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van q\u0259zas\u0131nda 32 k\u0259nd, E\u00e7mi\u0259dzin q\u0259zas\u0131nda 84 k\u0259nd, Nor-B\u0259yazid q\u0259zas\u0131nda 7 k\u0259nd, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, 197 k\u0259nd da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, sakinl\u0259rin &nbsp;bir qismi q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, dig\u0259r bir qismi is\u0259 \u00f6z do\u011fma ev-e\u015fikl\u0259rind\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u0259mlaklar\u0131 talan olunmu\u015f, evl\u0259ri is\u0259 yerl\u0259 yeksan edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f0-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3610\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>1917-ci il oktyabr \u00e7evrili\u015find\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r \u00f6z iddialar\u0131n\u0131 bol\u015fevik bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda realla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. 1918-ci ilin mart\u0131nda Stepan \u015eaumyan Qafqaz\u0131n f\u00f6vq\u0259lad\u0259 komissar\u0131 t\u0259yin edildi v\u0259 Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259rildi. H\u0259min vaxtdan \u201c\u018fks-inqilabi \u00fcns\u00fcrl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259\u201d \u015f\u00fcas\u0131 alt\u0131nda maskalanaraq, da\u015fnak-bol\u015fevik \u015eaumyan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Bak\u0131 Kommunas\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259mizl\u0259m\u0259k kimi m\u0259nfur bir plan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 qalxm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan b\u0259hs edil\u0259nd\u0259 daha \u00e7ox 1918-ci ilin mart\u0131nda Bak\u0131da, \u015eama\u0445\u0131da, Qubada, G\u00f6y\u00e7ayda, K\u00fcrd\u0259mird\u0259, Salyanda, L\u0259nk\u0259randa v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 erm\u0259ni h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlardan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci ilin 30 mart &#8211; 3 aprel tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van ,\u015eamax\u0131, Quba, Xa\u00e7maz, L\u0259nk\u0259ran, Salyan, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 Bak\u0131 Soveti qo\u015funlar\u0131n\u0131n &nbsp;v\u0259 da\u015fnak erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 r\u0259smi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n on minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z m\u0259hz etnik v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri, tarixi abid\u0259l\u0259r, m\u0259scid v\u0259 q\u0259biristanl\u0131qlar viran edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci il mart\u0131n 31-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Dinc az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0131r\u011f\u0131n\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin 6 min silahl\u0131 \u0259sg\u0259ri, eyni zamanda \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d partiyas\u0131n\u0131n 4 minlik silahl\u0131 d\u0259st\u0259si i\u015ftirak etmi\u015fdir. \u00dc\u00e7 g\u00fcn davam ed\u0259n q\u0131r\u011f\u0131n zaman\u0131 erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131 bol\u015fevikl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259fl\u0259t\u0259n basq\u0131nlar etmi\u015f, u\u015faqdan b\u00f6y\u00fcy\u0259d\u0259k h\u0259r k\u0259si q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdirl\u0259r. H\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli &nbsp;g\u00fcnl\u0259rin \u015fahidi olmu\u015f Kulner soyadl\u0131 bir alman, 1925-ci ild\u0259 Bak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cErm\u0259nil\u0259r m\u00fcs\u0259lman (az\u0259rbaycanl\u0131) m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin\u0259 soxularaq h\u0259r k\u0259si \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, q\u0131l\u0131ncla par\u00e7alay\u0131r, s\u00fcng\u00fc il\u0259 d\u0259lm\u0259-de\u015fik edirl\u0259r. Q\u0131r\u011f\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra bir \u00e7uxurdan \u00e7\u0131xar\u0131lan 87 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dinin qulaqlar\u0131 v\u0259 burunlar\u0131 k\u0259silmi\u015f, qar\u0131nlar\u0131 y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f, cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131 do\u011franm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r u\u015faqlara ac\u0131mad\u0131qlar\u0131 kimi, ya\u015fl\u0131lara da r\u0259hm etm\u0259mi\u015fdil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3611\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131qdan sonra 1918-ci ilin mart hadis\u0259l\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilmi\u015fdir. Nazirl\u0259r \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 1918-ci il iyulun 15-d\u0259 bu faci\u0259nin t\u0259dqiqi m\u0259qs\u0259di il\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti H\u00f6kum\u0259tinin &nbsp;yaratd\u0131\u011f\u0131 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131n\u0131n materiallar\u0131na \u0259sas\u0259n, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259ni quldurlar\u0131 \u015eamax\u0131da 8 min\u0259d\u0259k dinc sakini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n 28 k\u0259ndi, C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n 17 k\u0259ndi tamamil\u0259 \u0259halisi il\u0259 birg\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdir. G\u00fcmr\u00fc yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u0259sas\u0259n qad\u0131nlardan, u\u015faqlardan v\u0259 qocalardan ibar\u0259t 3 min n\u0259f\u0259rlik az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fc pusquya sal\u0131naraq, son n\u0259f\u0259rin\u0259d\u0259k q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 k\u0259ndini yand\u0131rm\u0131\u015f, Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda 115 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndi m\u0259hv edilmi\u015f, 3257 ki\u015fi, 2276 qad\u0131n v\u0259 2196 u\u015faq \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131 \u00fczr\u0259 10068 az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 ya \u015fik\u0259st edilmi\u015f, 50000 az\u0259rbaycanl\u0131 is\u0259 qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n 199 k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayan 135 min az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, k\u0259ndl\u0259r is\u0259 yerl\u0259 yeksan edilmi\u015fdir. Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri daha sonra Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f etmi\u015f, 1918-1920-ci ill\u0259r aras\u0131nda Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 150 k\u0259ndi da\u011f\u0131tm\u0131\u015f v\u0259 \u0259halisini m\u0259hv etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1919-cu v\u0259 1920-ci ill\u0259rd\u0259 mart\u0131n 31-i Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmummilli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilmi\u015fdir. \u018fslind\u0259 bu, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 bir \u0259srd\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 prosesl\u0259rin\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k c\u0259hdi idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi 31 Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 faci\u0259sinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 i\u015fi \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1998-ci il mart\u0131n 26-da Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259rmanla 1918-ci il mart\u0131n 31-i \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fc\u201d elan edilmi\u015fdir. Bundan sonra h\u0259min tarixin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, \u00e7oxlu \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u0259cn\u0259bi dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015fdur. Son ill\u0259r &nbsp;bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar say\u0259sind\u0259 \u00e7oxlu sayda yeni faktlar v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r toplan\u0131l\u0131b. Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tap\u0131lan k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q bu faci\u0259nin qanl\u0131 epizodlar\u0131ndan biridir. 1918-ci ilin aprel &#8211; may aylar\u0131nda yaln\u0131z Quba q\u0259zas\u0131nda 167 k\u0259nd tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 2007-ci il aprelin 1-d\u0259 \u0259razid\u0259 torpaq i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u0259rk\u0259n a\u015fkar olunub. 2009-cu ild\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cQuba rayonunda k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 dair t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131\u201d t\u0259sdiq edilib, a\u015fkar olunmu\u015f k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razid\u0259 monumental xatir\u0259 kompleksinin ucald\u0131lmas\u0131 v\u0259 abadl\u0131q i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 q\u0259rara al\u0131n\u0131b. \u018frazid\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin 2013-c\u00fc il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. Apar\u0131lan t\u0259dqiqat zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, m\u0259zarl\u0131qda az\u0259rbaycanl\u0131larla b\u0259rab\u0259r, Qubada y\u0131\u011fcam halda ya\u015fayan l\u0259zgi, y\u0259hudi, tat v\u0259 dig\u0259r etnik qruplar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259r\u0259k basd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n &nbsp;\u201c1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100 illiyi haqq\u0131nda\u201d 2018-ci il 18 yanvar tarixli &nbsp;3587 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mart\u0131n 31-i biz\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 unudulmaz bir g\u00fcnd\u00fcr. G\u00fcnl\u0259r var ki, sevincinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc il\u0259, g\u00fcnl\u0259r d\u0259 var ki, f\u0259lak\u0259t v\u0259 q\u00fcss\u0259sinin \u0259z\u0259m\u0259ti il\u0259 unudulmaz.&nbsp;31 mart ikinci g\u00fcnl\u0259rd\u0259n idi. \u0425alq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin tari\u0445i \u0425VIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 C\u0259nubi Qafqaza do\u011fru geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kd\u0259 olan&nbsp;&nbsp;\u00e7ar Rusiyas\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n &nbsp;vasit\u0259 kimi istifad\u0259 edir, Qafqazda<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/?p=3608\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-3608","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3608"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3612,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3608\/revisions\/3612"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/rif.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}